Samenvatting
Op 27 mei vond de bijeenkomst ‘Verleiden van nieuwe collega’s, van krapte naar kansen in de praktijk’ plaats. Tijdens deze middag gingen professionals uit gemeenten, provincies, waterschappen, drinkwaterbedrijven en Rijkswaterstaat met elkaar in gesprek over een gedeelde uitdaging: de groeiende krapte op de arbeidsmarkt.
De herkenbaarheid was groot. Veel organisaties kampen met vacatures die lang openstaan, collega’s die vertrekken zonder directe vervanging en tegelijkertijd een werkpakket dat gewoon doorgaat. Zeker voor managers die verantwoordelijk zijn voor beheer, aanleg en onderhoud van de leefomgeving zorgt dit voor een voortdurende spanning tussen ambitie en capaciteit.
Van krapte naar kansen
Centraal tijdens de bijeenkomst stond de vraag hoe we anders kunnen omgaan met deze situatie. In plaats van te blijven vissen in dezelfde vijver en elkaar te beconcurreren, werd verkend hoe we die vijver gezamenlijk kunnen vergroten.
Deelnemers deelden praktijkervaringen, dilemma’s en oplossingsrichtingen. Daarbij ging het onder andere over:
- het anders organiseren van werk
- het aantrekken en behouden van nieuwe doelgroepen
- samenwerking tussen organisaties
- en het slimmer benutten van aanwezige capaciteit
De gesprekken maakten duidelijk dat er geen eenvoudige oplossing is, maar dat juist samenwerking en kennisdeling helpen om stappen vooruit te zetten.
Terugkoppeling gesprekstafels
Tafel 1: Instroom van jongeren - Wat kunnen we doen om meer jongeren onze sector in te krijgen?
We hebben met elkaar benadrukt hoe waardevol het is om scholen actief binnen je organisatie te halen en gewoon te beginnen met samenwerken. Ga vooral het gesprek aan met leerlingen om te ontdekken waar hun behoeften liggen en stem daar je activiteiten op af. Door echt aan te sluiten bij de wensen van leerlingen, kun je een win-win situatie creëren. Denk bijvoorbeeld aan het aanbieden van sollicitatietrainingen of het betrekken van leerlingen bij bestaande activiteiten, zoals archeologieprojecten of het meedenken over aanpassingen in de wijk.
Daarnaast is het maken van filmpjes waarin diverse beroepen zichtbaar worden een goed idee om leerlingen een breder beroepsbeeld te geven. Organiseer activiteiten met leerlingen en scholen op een duurzame manier, dus niet eenmalig, en zorg ervoor dat medewerkers goed gefaciliteerd worden. Dit geldt voor alle activiteiten, inclusief de samenwerking met Technasium.
Veel deelnemers zien het belang van zowel korte als lange stages. Hierbij komt ook de oproep om collega’s te ondersteunen en te faciliteren, zodat stages daadwerkelijk waardevol zijn voor zowel leerlingen als bedrijven. Leerlingen leren het bedrijf op een positieve manier kennen en krijgen een beter beeld van beroepen. Bedrijven profiteren van een gratis denktank. Tot slot is het belangrijk om het overleg aan te gaan met het onderwijs over het organiseren van gastcolleges of werkbezoeken.
En misschien wel het allerbelangrijkst: stop met praten en ga vooral doen!
Tafel 2: Behouden en motiveren - Hoe houden we onze sector aantrekkelijk voor huidige én toekomstige medewerkers?
Tijdens de bijeenkomst werd geconcludeerd dat er veel van elkaar te leren valt: wat voor de ene organisatie nieuw is, blijkt voor de andere al een bewezen en succesvolle aanpak. Op hoofdlijnen zoeken veel organisaties nog binnen bestaande kaders naar oplossingen voor de krapte op de arbeidsmarkt. Deze oplossingen kunnen waardevol zijn, maar die ene "gouden oplossing" bestaat niet. Het is noodzakelijk om aan meerdere knoppen tegelijk te draaien.
Het anders organiseren van werk, bijvoorbeeld via combifuncties en combibanen, wordt als kansrijk en positief gezien. "Dat lijkt me zo geweldig, één dag in de week iets heel anders doen", was één van de reacties. In de praktijk ontstaan echter drempels, vooral door bestaande structuren, regels en cultuur binnen organisaties. Daarmee wordt duidelijk dat verandering gepaard gaat met spanning. De behoefte aan vernieuwing is er, maar er bestaat ook weerstand tegen het ‘gedoe’ dat verandering met zich meebrengt. Het begint dus bij onszelf.
Tafel 3: Slimmer organiseren en samenwerken - Wat kunnen we samen organiseren om om te gaan met het capaciteitsvraagstuk?
Aan de gesprekstafel over slimmer organiseren en samenwerken bleek dat de grootste kansen liggen in het bundelen van krachten. Deelnemers benadrukten het belang van gezamenlijke instroomprogramma’s zoals traineeships, stages en zij-instroom, het delen van capaciteit via talentpools, detachering en regionale samenwerking, en het beter organiseren van vraag en aanbod (bijvoorbeeld via capaciteitstafels). Ook werd gekeken naar het anders inrichten van werk en functies en het intensiever samenwerken op regionaal niveau, bijvoorbeeld door vacatures te combineren en kennis, beleid en netwerken te delen.
De conclusie: door samen op te trekken en initiatieven te verbinden kan de vijver worden vergroot in plaats van dat organisaties elkaar blijven beconcurreren.
WOW-regiobestuur Midden
Deze bijeenkomst werd georganiseerd door het WOW-regiobestuur Midden. Regio Midden verbindt professionals op tactisch en strategisch niveau binnen de weg- en watersector in regio Utrecht en Gelderland om samenwerking op vraagstukken die groter zijn dan alleen de organisatie aan te pakken.
